NEON en onderwijsuitgevers: gaat de discussie over prijs, of over kwaliteit?

Wellicht heeft u de afgelopen tijd gehoord over NEON, het Nederlands Onderwijsinstituut.

NEON presenteert zichzelf als een coöperatief initiatief dat kritisch kijkt naar de rol van commerciële onderwijsuitgevers. Dat roept vanzelfsprekend vragen op. Zijn de bezwaren die NEON noemt terecht? En hoe kijken andere aanbieders van lesmethoden hiernaar?

NEON heeft haar visie samengevat in zeven aandachtspunten. Graag delen we hoe wij daar vanuit Edu-World naar kijken.

1. Hebben uitgevers voldoende wetenschappelijke onderbouwing?
NEON stelt dat veel lesmethoden onvoldoende inzicht geven in de wetenschappelijke basis van hun leerproces.

Bij Edu-World staat leren met diepgang centraal. Onze visie is gebaseerd op drie stappen:

• Leerlingen verkennen de feiten en verschijnselen om zich heen.
• Zij ontdekken verbanden en leren onderwerpen in een bredere context begrijpen.
• Door betekenis te geven aan kennis ontstaat verdieping en persoonlijke betrokkenheid.

Deze manier van leren sluit aan bij wetenschappelijke inzichten over betekenisvol leren, motivatie en kennisopbouw. Voor ons is een methode niet alleen een verzameling lessen, maar een doordachte leerlijn die leerlingen helpt om kennis duurzaam op te bouwen.

2. Hoe dragen methoden bij aan kerndoelen?
NEON vindt dat uitgevers onvoldoende verantwoorden hoe kerndoelen en einddoelen worden bereikt.

Het behalen van kerndoelen is vanzelfsprekend een belangrijk uitgangspunt voor iedere lesmethode. Omdat kerndoelen vaak breed en open geformuleerd zijn, zien wij het als onze verantwoordelijkheid om deze concreet te vertalen naar de onderwijspraktijk. Waar mogelijk doen we graag iets meer dan de kerndoelen voorschrijven. Onderwijs mag namelijk best ergens over gaan.

Daarom maakt Edu-World bij iedere methode en elk hoofdstuk inzichtelijk aan welke (vakoverstijgende) kerndoelen wordt gewerkt. Zo weten scholen en leerkrachten precies hoe de leerdoelen zijn verwerkt in het onderwijsaanbod.

3. Hebben leerkrachten voldoende invloed?
Een goede methode ontstaat niet achter een bureau, maar methodeontwikkeling is wel écht een professie. Er is veel gespecialiseerde kennis nodig, zoals kennis van vakinhouden, didactiek, leerprocessen, groepsdynamiek, toetsing, software en kennis hoe schoolontwikkeling werkt. Methodeontwikkeling is dan ook een creatief en intensief proces. Leraren die meedenken en feedback geven zijn daarbij onmisbaar.

Daarom ontwikkelt Edu-World haar methoden samen met scholen en leerkrachten. Feedback uit de praktijk wordt direct besproken en waar nodig snel verwerkt in digitale handleidingen en ondersteunend materiaal.

Onze ontwikkelaars beschikken naast academische kennis ook allemaal over ervaring in het onderwijs. Zij hebben voor de klas gestaan, begeleiden scholen of vervullen leidinggevende functies binnen onderwijsorganisaties. Daardoor blijft de praktijk altijd het uitgangspunt. Ons motto is niet voor niets: Voor onderwijs dat werkt.

4. Leiden werkboeken tot een wegwerpcultuur?
NEON stelt kritische vragen over het gebruik van werkboeken.

Die discussie begrijpen wij. Lang niet altijd worden werkboeken helemaal gebruikt. De redenen zijn divers, maar een belangrijke oorzaak is wel dat leerkrachten regelmatig te weinig onderwijstijd beschikbaar hebben. Uiteraard houd je hier als uitgever rekening mee, maar je lost het niet op door methoden en werkboeken simpelweg te downsizen.

Tegelijkertijd zien wij dagelijks dat papier en digitaal ieder hun eigen meerwaarde hebben. Daarom kiest Edu-World voor een hybride aanpak. Toetsen, samenvattingen en aanvullende ondersteuning kunnen uitstekend digitaal worden aangeboden. Tegelijkertijd blijft een aantrekkelijk leerlingenboek waardevol. Veel leerlingen werken graag met een fysiek boek en lezen aantoonbaar geconcentreerder vanaf papier.

Het gaat volgens ons niet om een keuze tussen papier of digitaal, maar om het inzetten van het juiste middel op het juiste moment.

5. Wordt lesmateriaal voldoende geactualiseerd?
Goed lesmateriaal vraagt om duurzaam onderhoud.

Bij Edu-World beschikken scholen altijd over de meest actuele digitale handleidingen, werkboeken en leerlingenomgeving. Daarnaast beoordelen wij jaarlijks welke onderdelen van onze methoden aanpassing nodig hebben.

Niet iedere wijziging vraagt om een compleet nieuwe uitgave. Soms is het juist efficiënt en verantwoord om een bestaande versie langer te gebruiken, wanneer de inhoud nog volledig actueel is. Zo zoek je naar een balans tussen actueel zijn en duurzaam uitgeven.

6. Zijn verplichte licenties wenselijk, ook als scholen alleen papier willen?
Volgens NEON worden scholen soms verplicht om digitale licenties af te nemen.

Wij begrijpen deze zorg. Tegelijkertijd biedt digitale ondersteuning mogelijkheden die papier alleen niet kan leveren. Denk aan interactieve kaarten, educatieve video's, adaptieve oefeningen of digitale toetsing.

Daarom geloven wij in een evenwichtige combinatie van papier en digitaal. Edu-World werkt met een vaste prijsstructuur waarbij scholen toegang krijgen tot alle onderdelen van een methode, zowel papier als digitaal. Vervolgens bepaalt de school zelf welke onderdelen zij in de praktijk inzet.

7. Verdienen uitgevers te veel aan onderwijs?
Dit is misschien wel het meest gevoelige punt in de discussie.

NEON kiest voor een coöperatieve structuur waarin schoolbesturen deelnemen als leden. Dat is een interessante keuze die bijdraagt aan het debat over toegankelijk en betaalbaar lesmateriaal.

Edu-World is georganiseerd als besloten vennootschap. Toch geloven ook wij in samenwerking met scholen en transparantie over kosten. Ons uitgangspunt is dat scholen vooraf weten waar zij aan toe zijn en niet worden geconfronteerd met onverwachte uitgaven.

Voor ons staat de kwaliteit van het onderwijs centraal. Een gezonde bedrijfsvoering is noodzakelijk om methoden te ontwikkelen, actueel te houden en verder te verbeteren, maar winst maken is nooit een doel op zichzelf. Dat is anders dan wanneer je als uitgever in handen bent van aandeelhouders voor wie winst maken voorop staat.

Wat betekent dit voor scholen?
NEON presenteert een ambitieus model waarin scholen toegang krijgen tot een breed aanbod van lesmethoden tegen relatief lage kosten. Dat verdient aandacht.

Tegelijkertijd zal uiteindelijk de praktijk moeten uitwijzen hoe dit model zich ontwikkelt. Scholen kijken immers niet alleen naar de aanschafprijs, maar ook naar zaken als kwaliteit, gebruiksgemak, actualiteit, ondersteuning, beschikbaarheid van materialen en totale kosten over een langere periode.

Juist daarom vinden wij het belangrijk dat scholen verschillende aanbieders kritisch vergelijken en hun keuzes baseren op inhoud, kwaliteit en transparantie.

Meer overeenkomsten dan verschillen
Wat opvalt, is dat NEON en Edu-World uiteindelijk hetzelfde doel nastreven: beter onderwijs voor leerlingen en goede ondersteuning voor leerkrachten.

Vanuit die gedachte heeft Edu-World contact gezocht met NEON om te onderzoeken of samenwerking mogelijk is. Dat heeft vooralsnog niet tot een samenwerking geleid. Dat is uiteraard hun keuze.

Wij blijven echter geloven dat goede ideeën uit het onderwijs, van scholen én van uitgevers kunnen komen. De juridische vorm van een organisatie zegt immers niet alles over de kwaliteit van haar bijdrage aan het onderwijs.

Onze uitnodiging
Bij Edu-World geloven we in transparante prijzen, eigentijdse lesmethoden en samenwerking met scholen.

Een mooi voorbeeld daarvan is Digifriend, onze methode voor burgerschap en digitale geletterdheid. Scholen kunnen deze gratis vrijblijvend uitproberen en vervolgens zelf beoordelen of de methode past bij hun onderwijsvisie.

Wij nodigen u dan ook graag uit om kennis te maken met Edu-World. Niet omdat wij beweren alles beter te weten, maar omdat wij geloven dat kwaliteit uiteindelijk zichtbaar wordt in de praktijk.