Inloggen

De Schrijverstafel

Wie veel ziet kan veel vertellen. Dat geldt ook voor ons werk. Met onze schrijverstafel gaan we echter een stap verder. Wat wij zien en ontwikkelen in de praktijk schrijven we ook op. Maar dat doen we niet zonder er eerst de literatuur op na te slaan. Het doel van onze bijdragen aan de schrijverstafel is enerzijds reflectie en verdieping bieden en anderzijds inspirerende ideeën en praktijkvoorbeelden aanreiken.


Wilt u zelf een bijdrage leveren aan kennisverspreiding via onze schrijverstafel? Neem dan contact op met ons. U kunt vrij uit onze bijdragen citeren zolang u zich houdt aan het auteursrecht en de richtlijnen van de APA. Het is echter niet toegestaan zonder toestemming bijdragen te kopiëren of in scholing en training te gebruiken.

Schrijven als leerproces
Leerdagboeken worden in exemplarische leeromgevingen gebruikt als persoonlijk verzameldocument voor leerlingen om tijdens het leerproces een variatie aan zaken vast te leggen. Hierbij valt te denken aan het ordenen van gedachten, het opschrijven van meningen, het maken van samenvattingen, het beantwoorden van kijkvragen, het schrijven van gedichten en verhalen en het maken van ontwerptekeningen en creatieve tekeningen. Zoals in het vorige artikel is beschreven is het vastleggen van het geleerde voor het leerproces van groot belang. In de context van het leerdagboek en de Learning Journal (Moon, 2006) verdient het ‘schrijven als leerproces’ bijzondere aandacht.

Wie schrijft die blijft
Eén van de aspecten van dit leerproces is dat bij het schrijven in het leerdagboek de lesstof herhaald wordt overdacht, in eigen bewoordingen wordt geformuleerd en op de lesstof vanuit een persoonlijk perspectief wordt gereflecteerd. Uit onderzoek onder 217 leerlingen van groep 3 tot en met groep 8 blijkt dat een meerderheid (62%) deze activering van het denkproces door schrijven onderkent. De leerlingen geven aan dat ze merken dat het vastleggen in het leerdagboek hen helpt om de belangrijkste dingen van de les beter te onthouden.

Begrip neemt toe
Het gegeven dat door het schrijfproces het denken van en begrijpen door leerlingen groeit, wordt in tal van publicaties onderkend. Interessant is bijvoorbeeld datgene wat Woolfolk, Hughes en Walkup (2008) schrijven over de stimulansen voor diepe verwerking van de lesstof. De diepe verwerking van de lesstof wordt volgens deze auteurs vooral gestimuleerd door het beschrijven van informatie in eigen woorden, het leggen van verbanden en het structureren van inhouden. En dat is precies wat bij het werken met leerdagboeken plaatsvindt. Waardering voor het leerdagboek. De leerlingen die met het onderzoek hebben meegedaan onderkennen dus de meerwaarde van het leerdagboek voor hun leerproces.

Mening
Wat betreft het werken in het leerdagboek zelf hebben ze ook een duidelijke mening. Schrijfopdrachten vinden vooral jongens niet leuk. De meisjes zijn iets positiever. Het niet leuk vinden om in het leerdagboek te schrijven kan mede veroorzaakt worden door het gegeven dat veel leerlingen schrijfopdrachten als moeilijk ervaren.

Uitdaging
Het is voor de ontwikkeling van leerdagboeken in de (nabije) toekomst de uitdaging om zodanige ondersteuning en structuur te bieden dat kinderen in hun schrijfproces worden begeleid, zich meer competent gaan voelen en daarmee het schrijven positiever gaan waarderen (Boeckaerts, 2005). De leerlingen geven aan dat ze meer plezier beleven aan het tekenen en het knippen/plakken in het leerdagboek. Wat betreft tekenopdrachten is voor leerlingen van groep 5 tot en met 8 onderscheid gemaakt tussen het maken van een creatieve en technische tekening. Het maken van een creatieve tekening als een schilderij kan gemiddeld genomen op meer sympathie rekenen dan het maken van een technische tekening.

Het uitgevoerde onderzoek laat zien dat leraren en leerlingen het leerdagboek zien als een waardevolle educatieve tool. Om deze reden noemde één van de leraren het leerdagboek dan ook ‘één van de onmisbare pijlers van onderwijs met diepgang en betrokkenheid’.

N.a.v.: Blom, P.D. (2012). De waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool in exemplarische leeromgevingen. Masterthesis onderwijskunde, Universiteit Utrecht.

Literatuur
Boekaerts, M. (2005). Motivation to learn. Educational Practices 10. Geneva: UNESCO International Bureau of Education. Gevonden op 12 november 2012, op http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/archive/publications/EducationalPracticesSeriesPdf/prac10e.pdf

Moon, J.A. (2006). Learning Journals. A handbook for reflective
practice and professional development. London/New York: RoutledgeFalmer.

Woolfolk,
A., Hughes, M. & Walkup, V. (2008). Psychology in Education. Harlow:
Pearson Education.

 

©Pieter Dirk Blom
Hits: 2853
Waardeer dit blogartikel:

Leerdagboeken vergroten betrokkenheid op het leerproces (1)

Het werken in leerdagboeken vergroot de collectieve en individuele betrokkenheid van leerlingen bij het leerproces. Dat is één van de uitkomsten van een onderzoek naar de waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool binnen exemplarische leeromgevingen. Het onderzoek naar de waardering van leerdagboeken is uitgevoerd door Pieter Dirk Blom in het kader van zijn masterthesis onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht. Lees in dit artikel een samenvatting van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek.

Vastleggen van het geleerde

Leerdagboeken worden in exemplarische leeromgevingen gebruikt als persoonlijk verzameldocument voor leerlingen om tijdens het leerproces een variatie aan zaken vast te leggen. Hierbij valt te denken aan het ordenen van gedachten, het
opschrijven van meningen, het maken van samenvattingen, het beantwoorden van kijkvragen, het schrijven van gedichten en verhalen en het maken van ontwerptekeningen en creatieve tekeningen.

Het vastleggen van het geleerde is voor het leerproces van groot belang. Simons (1999) noemt de aandacht voor het vastleggen van het geleerde zelfs een kwaliteitscriteria van een krachtige leeromgeving. In de literatuur wordt de persoonlijke en actieve verwerking van de leerstof breed onderkent (Lodewijks, 1993; Simons, 1999; Van der Maas, 2010).

Waardering voor het leerdagboek

Om welke redenen waarderen leraren het leerdagboek voor het leerproces van leerlingen? Deze vraag stond centraal tijdens de kwalitatieve interviews met vier leraren van een middelgrote expertschool voor exemplarisch onderwijs. Deze leraren bestrijken de groepen 3 tot en met 8 van het primair onderwijs.

...
©P.D. Blom
Hits: 2875
Waardeer dit blogartikel:
Posted door op in Leren met inzicht en begrip

Kalkman, B. (2011). Leren. In P. Schalk (red.), Een leven lang leren. Heerenveen: Groen.

Samenvatting

Op verzoek van de RMU, een belangenorganisatie voor werknemers, werkgevers en zelfstandigen leverde Bert Kalkman het hoofdartikel voor de publicatie een Leven lang leren. Het doel van dit artikel is op toegankelijke wijze duidelijk te maken wat leren eigenlijk is. Het uitgangspunt van de bijdrage is dat leren voor iedereen uniek is en dat de wijze waarop mensen leren alles  te maken heeft met persoonlijke gaven en vermogens. Omdat leren uniek is, is het ook heel persoonlijk en hebben mensen veelal een eigen voorkeurstijl. Of mensen tot leren komen heeft alles te maken met het gegeven dat leren een emotioneel proces is. Je bent er zelf hele persoon bij betrokken. Daarbij zijn persoonlijke ervaringen met leren van invloed op de motivatie. Het artikel wordt afgesloten door leren niet in eerste instantie in te zetten in het kader van economisch gewin, maar vanuit de Joods christelijke traditie leren te benaderen vanuit de idee dat de levensweg de leerweg is.

Download hele artikel

©B. Kalkman
Hits: 2438
Waardeer dit blogartikel: