Inloggen

De Schrijverstafel

Wie veel ziet kan veel vertellen. Dat geldt ook voor ons werk. Met onze schrijverstafel gaan we echter een stap verder. Wat wij zien en ontwikkelen in de praktijk schrijven we ook op. Maar dat doen we niet zonder er eerst de literatuur op na te slaan. Het doel van onze bijdragen aan de schrijverstafel is enerzijds reflectie en verdieping bieden en anderzijds inspirerende ideeën en praktijkvoorbeelden aanreiken.


Wilt u zelf een bijdrage leveren aan kennisverspreiding via onze schrijverstafel? Neem dan contact op met ons. U kunt vrij uit onze bijdragen citeren zolang u zich houdt aan het auteursrecht en de richtlijnen van de APA. Het is echter niet toegestaan zonder toestemming bijdragen te kopiëren of in scholing en training te gebruiken.

2014 Is een belangrijk jaar voor passend onderwijs. De ondersteuningsplannen moeten klaar en ingediend worden bij de inspectie. De kwaliteit van het onderwijs wordt echter niet bepaald door mooie plannen. Het is de leraar die het verschil maakt. Dat weet iedereen. Vanuit het principe Leren met diepgang en betrokkenheid ontwikkelde Edu-Sign Professional samen met leraren een zeer effectieve aanpak om te groeien in het beroep. 

Tien leraren zijn in gesprek over de vraag wat goed leraarschap is. Interessant is dat de leraren zich bij de beantwoording vooral oriënteren op praktijkervaringen. Daarmee wordt direct de kern geraakt van groeien in het beroep. Leraren praten wel over onderwijs, over wat werkt of niet, maar komen niet verder omdat de praktijk hun referentiekader is.
Wie een betere leraar wil worden moet daarvoor minimaal de volgende stappen nemen:

  • De verbinding tussen de persoonlijke identiteit en de onderwijspraktijk zichtbaar maken;

  • Een imaginaire ideale praktijkwereld bedenken, inclusief het gewenste gedrag van leraren en leerlingen;

  • Vaststellen welke kloof er bestaat tussen de dagelijkse en de ideale praktijkwereld;

  • Nagaan welke inzichten onderzoeken over goed onderwijs aanreiken om op denk- en vaardigheidsniveau te groeien in het beroep;

  • De inzichten daadwerkelijk omzetten in zichtbaar gedrag en geen oud gedrag meer toestaan voor het nieuwe geworteld is.

Na een middag hard werken, zitten de tien leraren met rode hoofden bij elkaar. 'Ik heb er net als de leerlingen een dik hoofd van gekregen', glimlacht er één.
Het was een eyeopener dat leraren die hun gedrag aan leerlingen toelichten, metacognitieve vaardigheden bij leerlingen ontwikkelen. Immers leerlingen die begrijpen waarom ze iets doen, leren beter.


Groeien in het beroep betekent ook bewust bestaande patronen afleren. Wetenschappelijke inzichten over onderwijs dat werkt, zijn vaak anders dan de intuïtieve patronen die leraren gebruikelijk hanteren. Gebruik maken van feedback, feed up en feed forward, dit verbinden aan de lesdoelen en de bereikte resultaten blijkt een hele kunst. Concrete oefeningen in de vorm van minilessen is de enige manier om persoonlijk te ervaren wat hiervan het effect is.

Het hele proces leidt tot het opstellen van een kijkwijzer waarin alle belangrijke principes van leren en instructie geven verwerkt zijn. Zo ontstaat een denk- en doe kader waarvan de leraren precies weten hoe het geïnterpreteerd moet worden. Kortom, ze zijn hiermee persoonlijk verantwoordelijk voor de verbetering van de kwaliteit van het onderwijsproces.

Na actieve scholing, volgt de uitvoeringspraktijk. De begeleider van Edu-Sign is aanwezig in de praktijk, pleegt interventies, doet het gewenste lerarengedrag voor, legt leerlingen uit hoe ze beter kunnen leren. Een intensieve en coöperatieve aanpak met hoog rendement. In eerste instantie vinden leraren het spannend. 'Iemand die zich in mijn les mengt.' Maar de praktijk verloopt heel natuurlijk en leerlingen vinden het fascinerend. 'Wanneer komt u weer?', wordt regelmatig aan de begeleider gevraagd. 'We leren veel hoe we samen beter kunnen leren.'

En dat is passend onderwijs in optima forma. Leraren en leerlingen laten groeien. Laat u informeren over deze unieke aanpak van Edu-Sign Professional.

©Bert Kalkman
Hits: 2055
Waardeer dit blogartikel:

Tijdens een recente masterclass 'Onderwijsleerprocessen' verzuchtte een van de deelnemers spontaan: 'Hoe komt het toch dat het onderwijs zo weinig aansluit bij wat onderzoek over leren laat zien? In plaats van te luisteren naar de uitkomsten van onderzoek doen we het tegenovergestelde.' Inderdaad, tot welk gedrag leidt de resultaatgerichte aanpak? Worden om 'snel' resultaat te boeken niet bijna behaviouristische aanpakken gehanteerd; input en output? Alleen al de naamgeving van bijvoorbeeld het Directe Instructiemodel spreekt wat dat betreft boekdelen.

Effect op korte termijn
Nu is er voor scholen die zwakke leerresultaten boeken niets mis mee om gebruik te maken van het Directe Instructiemodel. In bepaalde situaties heeft het zich ook als effectief bewezen. Maar wat weinig mensen zich realiseren is dat deze modellen een eenzijdige visie op leren presenteren. Het zijn modellen die de rol van de leraar erg centraal stellen met als gevolg dat het de inbreng van de leerlingen in het leerproces sterk reduceert.

Instructiegerichte aanpakken als het model voor DI zorgen op korte termijn wel voor resultaat, maar wat de meeste leraren  zich niet realiseren is dat niet alleen de rol van de leerling ingeperkt, maar dat ook het handelingsrepertoire van de leraar ingeperkt wordt.

Van resultaat naar proces
Een resultaatgerichte aanpak is immers niet gericht op het versterken van de leervaardigheden van de leerlingen, het leerproces, maar is gericht op het boeken van resultaten, het product. En met resultaten, boek je in onze door meet- en regelsystemen beheerste onderwijscultuur ook het snelst succes. Scoor je voldoende, dan ben je immers buiten beeld van de inspectie en de pers. Maar juist wanneer de basis voldoende is, is het tijd de aandacht voor het resultaat te verleggen naar de kwaliteit van het leerproces. In die zin is het terecht dat de onderwijsinspectie hier in het onderwijsverslag 2011/2012 de vinger bij legt.

Resultaten en zinvol leren
De laatste jaren zijn veel onderzoeken verschenen die ons leren wat beter en minder goed werkt in het onderwijs. Publicaties van Marzano (2008, 2011), Hattie (2009, 2012), Van der Grift (2010) en Van Tartwijk (2011) tonen aan dat leraren die zich richten op het leerproces veel grotere effecten realiseren dan leraren die voor leraargecentreerde aanpakken kiezen.

...
©Bert Kalkman
Hits: 2478
Waardeer dit blogartikel: