Inloggen

De Schrijverstafel

Wie veel ziet kan veel vertellen. Dat geldt ook voor ons werk. Met onze schrijverstafel gaan we echter een stap verder. Wat wij zien en ontwikkelen in de praktijk schrijven we ook op. Maar dat doen we niet zonder er eerst de literatuur op na te slaan. Het doel van onze bijdragen aan de schrijverstafel is enerzijds reflectie en verdieping bieden en anderzijds inspirerende ideeën en praktijkvoorbeelden aanreiken.


Wilt u zelf een bijdrage leveren aan kennisverspreiding via onze schrijverstafel? Neem dan contact op met ons. U kunt vrij uit onze bijdragen citeren zolang u zich houdt aan het auteursrecht en de richtlijnen van de APA. Het is echter niet toegestaan zonder toestemming bijdragen te kopiëren of in scholing en training te gebruiken.

Subscribe to this list via RSS Bekijken artikelen getagged ontmoeting

Posted door op in Algemeen

Bouwen is samenwerken
In Nederland vindt onderwijs nog altijd grotendeels plaats ín het schoolgebouw. De meeste pedagogen zijn het erover eens dat onderwijs het beste ‘werkt’ wanneer het verbonden is met de praktijk, de samenleving, onze leefomgeving. Bij het ontwerp van een schoolgebouw moet dan ook intensief worden samengewerkt met pedagogen en didactici om de pedagogische en didactische visie ruimtelijk te vertalen waardoor het gebouw het onderwijs ondersteunt.

Normen
In Nederland wordt de uiteindelijke ruimtelijke opzet van veel scholen grotendeels bepaald door de geldende normen qua ruimte, het daaraan gekoppelde budget en het traditionele gang,- of haltype als ruimtelijk model. Omdat de norm karig is, zeker in vergelijking met het buitenland, zal het niet verbazen dat veel scholen compacte en efficiënte gebouwen zijn waarin iedere meter is benut. Op zichzelf is dit niet verkeerd, maar het levert niet het beste resultaat op. De kans dat het resultaat veel rijker en doeltreffender is ontstaat wanneer er een nauwe samenwerking is tussen architecten en onderwijskundigen bij het ontwerp van een schoolgebouw.

Visie heeft effect
Hierbij vormt een duidelijke onderwijskundige visie de basis van waaruit gewerkt wordt, waar naartoe gewerkt wordt. De architect gaat aan het werk om tot een ruimtelijk model te komen, een ruimtelijk concept waarin de basale behoeften vanuit het onderwijs plaats wordt geboden. In de beginfase zijn dit vaak meerdere modellen en gaandeweg het proces groeit één ruimtelijk model uit tot een kernachtige vertaling van de onderwijskundige visie. Onderwijskundigen toetsen dit model, stellen het scherp en bevragen bepaalde ruimtelijke keuzes.

Nieuw denken
Bij dit proces is het belangrijk dat architecten en onderwijskundigen leren te vergeten wat ze allemaal al weten van een schoolgebouw. Dan kunnen er verrassende en doeltreffende onderwijsomgevingen ontstaan waarin het leren niet meer plaatsvindt in één klaslokaal tussen vier muren omdat zowel het didactische als ruimtelijke model veel spannender en uitdagender blijkt te zijn.

conceptschets 0002 LR 

SAM 0789

SAM 0792

SAM 0774

©Eef-Jan Boon
Hits: 2077
Waardeer dit blogartikel:
0

Both, K. (2012). Zorgen voor biodiversiteit. In: Mensenkinderen 132 (pp.31-33).

Wel eens over de Grote bladsnijder gehoord? En er een gezien? Of de Witbaardzandbij? Een school kan de onderwijsmaterialen van 'Het jaar van de bij' bestellen om dat te weten te komen. Er gaat dan een wereld open, voor kinderen en hun groepsleiders, namelijk de wereld van bijen. Bovendien kan je deze dieren een handje helpen. Een ideaal thema voor wereldoriëntatie dus. En als het dit schooljaar niet meer in te passen is: bestel dan vooral de materialen. Dan maak je van 2013 je eigen 'Jaar van de bij'. Kees Both, pedagoog, Jenaplandeskundige en intensief betrokken bij natuuronderwijs laat in zijn bijdrage zien hoe leraren aandacht kunnen geven aan 'biodiversiteit', met de bijen als voorbeeld.


Download Zorgen voor biodiversiteit

©K. Both
Hits: 1913
Waardeer dit blogartikel:

In de voorgaande blogs heeft u kunnen lezen hoe Venster op Nederland door Edu-Sign Studio ontwikkeld wordt. Deze keer houden we u op de hoogte van de onwikkeling van de groepen 5, 7 en 8. U leest ook hoe samenwerking met musea kan leiden tot authentieke leerervaringen.

December 2012 is de inhoudelijke ontwikkeling van groep 7 afgerond. Daarmee is de periode van het onstaan van de Republiek, de Tachtigjarige oorlog tot en met de periode van de Franse tijd een feit. Een dynamische periode waarin zich grote ontwikkelingen voordeden die sterk bepalend zijn geweest voor hoe ons land er nu uitziet. Nu de ontwikkeling klaar is, wordt er hard gewerkt aan de vormgeving en opmaak en het klaarmaken van de proefdrukken. Het materiaal ziet er prachtig mooi uit. De mooie vensterplaten en illustraties, de foto's van authentieke object, het bronmateriaal, de levendige verhalen en de speelse verdiepende werkwijze staan garant voor eigentijds geschiedenisonderwijs.
De leerlingen op een van de testscholen verwoordden hun ervaringen zo:

'Dit is pas echt leuk onderwijs. Het is net of je er zelf bij bent. En wat ook mooi is, je kunt alle verhalen nog eens nalezen. Lekker spannend!'

Met de ontwikkeling van groep 5 en 8 is begonnen. Groep 5 is een overzichtsjaar. De kinderen beginnen in de eigen tijd en eindigen bij de Hunebedbouwers. De rode draad is hoe mensen in de verschillende perioden woonden. Het eerste hoofdstuk dat ontwikkeld en inmiddels getest wordt is 'Leven als een vorst'. In dit hoofdstuk staan paleis Het Loo en de geschiedenis van ons vorstenhuis centraal. Dankzij de geweldige medewerking van de educatieve dienst en afdeling beelddocumentatie beschikken we over bijzonder mooi en authentiek beeldmateriaal. We hopen uiteraard dat op deze manier de geschiedenis van paleis Het Loo voor kinderen tot leven komt en leraren en leerlingen motiveert om er zelf eens te gaan kijken. Zie ook paleis Het Loo.

Het volgende hoofdstuk dat ontwikkeld zal worden gaat over kastelen. Eveneens een prachtig onderwerp voor de leerlingen uit groep 5. Ook nu zijn we op zoek naar historische plaatsen en personen die kinderen duidelijk kunnen maken hoe het leven op een kasteel zich door de tijd ontwikkeld heeft.

Groep 8 begint met de Slag bij Waterloo. Napoleon ontsnapt uit gevangenschap en bezorgt de Europese landen opnieuw veel ongemak. Hoewel heftig, is het een gebeurtenis van korte duur. De leerlingen maken kennis met Koning Willem I, ook wel de koopman-koning genoemd. Ze leren hoe de economische ontwikkeling in ons land zich voltrekt. Groeiende welvaart en bittere armoede zijn ook in deze periode nog volop aan de orde. Ook de teleurstelling rond de Belgische opstand en de onrust in de kerk over de afscheiding staan in het eerste hoofdstuk centraal. Hoewel niet zo bekend, is ook deze periode een enerverende tijd. Het tijdperk van de Republiek ligt achter ons en de opbouw van het Koninkrijk der Nederlanden is begonnen. We heten u en de kinderen welkom in deze nieuwe periode en gaan op weg naar de nieuwste tijd.

 

 

...
©Bert Kalkman
Hits: 2002
Waardeer dit blogartikel:

Posted door op in Algemeen

School of Senses

Stel: je hebt ooit lesgegeven, volgt de opleiding 'Master of Architecture' en ben behept met fascinaties voor licht, ruimtelijke ervaring en onderwijsvernieuwing. Als je dan leest: 'Onderwijs moet, waar mogelijk, niet beginnen in methodeboeken, maar met het waarnemen van verschijnselen', weet je ineens waar je op af wilt studeren.

Stel je een gebouw voor waarin de mogelijkheden om te leren, te ervaren, tot inzichten te komen voortdurend worden gestimuleerd. Een gebouw waarin leerlingen betrokken zijn, enthousiast en gemotiveerd. Een gebouw waarin de zintuigen worden aangesproken en waarin licht, materiaal en ruimte een grote rol speelt. Waarin ruimte is voor muziek en theater maar ook voor concentratie en stilte. Een gebouw waarin de natuur aanwezig is, waar water is en de ervaring van seizoenen. Een gebouw waarin de traditionele klaslokalen uit elkaar gewandeld zijn en getransformeerd tot verschillende laboratoria waartussen 'useless space' is, om te verwerken, elkaar te ontmoeten, te exposeren of voor functies die je niet van te voren had kunnen bedenken, maar die nooit kunnen in 'de school' omdat de ruimte beperkt en ook bepaald is.

Building

Stel je een gebouw voor waarin plekken zijn waar de leeromgeving in contact staat het publieke domein, bijvoorbeeld door expositieruimte en gedeeld ruimtegebruik. Een gebouw verankerd in- en interactief met historische stad en de buurt. Waarin ruimte is voor experiment. Kortom, een gebouw waarin de rijkdom van de wereld om ons heen weerklank vindt. Een gebouw van contrasten.

...
©Eef-Jan Boon
Hits: 2101
Waardeer dit blogartikel:

'Leerlingen kunnen niet meer leren, tegenwoordig vergeten ze alles behalve hun mobiel.' Zo spreken sommige leraren over hun leerlingen. Begrijpelijk? Wanneer we op ons in laten werken wat een inspanning het kan kosten om met bepaalde klassen, of leerlingen goed te schakelen, is het te begrijpen dat leraren zich soms aan deze uitspraak wagen. Maar spreken over wat leerlingen niet kunnen heeft ook geen effect. En dwang en drang toepassen om ze aan het 'leren' te krijgen werkt ook niet. Dat kost alleen maar ineffectieve energie. Wat te doen? Een paar praktische tips die praktijkproof zijn.

- Begin met de vraag stellen wat je zelf zou doen wanneer je als leerling je eigen les bij zou wonen?

- Stel bij iedere les de vraag naar de zin en betekenis voor leerlingen en hoe je hen dit kunt laten merken.

- Sommige inhouden zijn gewoon saai en functioneel. Zeg leerlingen dat dit er ook bij hoort en ga daarna positief aan het werk.

- Bedenk dat hoe je naar leerlingen kijkt alles bepalend is. Zie je ze als lastposten of als mensen in ontwikkeling?

...
©Bert Kalkman
Hits: 2317
Waardeer dit blogartikel:
0
Posted door op in Pedagogisch denken en doen

Kalkman, B. (2011). Over opbrengsten gesproken. In Artificium special, Over opbrengsten gesproken!? (pp.14-29). Gouda: Driestar Educatief.

Samenvatting

Spreken over opbrengsten is 'hot'. Het is echter een eenzijdige en cijfermatige benadering van de pedagogische werkelijkheid. Daar komt bij dat sprake is van een grote mate van inconsistentie in begripshantering, ook door OC&W i.c. de inspectie van het onderwijs. Leerresultaten en opbrengsten worden willekeurig gebruikt en slechts economisch ingevuld. Dat leidt tot economisering van het pedagogisch domein, waardoor leraar zijn met hart ziel in de knel komt. Daarom stelt Bert voor het begrip opbrengsten te herdefiniëren, en de oorspronkelijke betekenis nieuw leven in te blazen. Opbrengst verwijst namelijk naar iets naar boven brengen of de oogst, de opbrengst van het land. En voor beide is inspanning nodig, maar anders en rijker dan de economische benadering die nu in Nederland de scholen beheerst.

Download hele artikel

©Bert Kalkman
Hits: 2927
Waardeer dit blogartikel: