Inloggen

De Schrijverstafel

Wie veel ziet kan veel vertellen. Dat geldt ook voor ons werk. Met onze schrijverstafel gaan we echter een stap verder. Wat wij zien en ontwikkelen in de praktijk schrijven we ook op. Maar dat doen we niet zonder er eerst de literatuur op na te slaan. Het doel van onze bijdragen aan de schrijverstafel is enerzijds reflectie en verdieping bieden en anderzijds inspirerende ideeën en praktijkvoorbeelden aanreiken.


Wilt u zelf een bijdrage leveren aan kennisverspreiding via onze schrijverstafel? Neem dan contact op met ons. U kunt vrij uit onze bijdragen citeren zolang u zich houdt aan het auteursrecht en de richtlijnen van de APA. Het is echter niet toegestaan zonder toestemming bijdragen te kopiëren of in scholing en training te gebruiken.

Subscribe to this list via RSS Bekijken artikelen getagged leeromgeving

Napoleon
Juni 1815 Terwijl de Franse legers van Napoleon oprukken, haasten de Britten, Nederlanders en Pruisen zich naar hun stellingen. Weer lijkt Napoleon hen te slim af te zijn. Op zondag 18 juni 1815 ontbrandt de hevige strijd. ’s Avonds om 21:00 uur is de strijd voorbij: Napoleon is definitief verslagen. Europa haalt opgelucht adem. April 2013

Leerdagboek
Leerlingen van groep 8 zitten gebogen over Waterloos strijdtoneel. De overzichtskaart in hun leerdagboek ligt opengeslagen. Op basis van een dagboek over de strijd worden legers in stelling gebracht, aanvallen uitgevoerd, verliezen geleden en overwinningen behaald. Dan is ook op papier de strijd voorbij. Hoewel… Oorlogsgeluiden klinken door het lokaal als de meester het muziekstuk van Benedict Silbermann laat horen.

Verdieping
En ook na schooltijd is de Slag nog niet voorbij. Enthousiast werken een aantal leerlingen aan een verdiepingstaak waarbij een eigen lied over Waterloo gecomponeerd moet worden. In 2013 is een begin gemaakt met de ontwikkeling van het deel voor groep 8 van Venster op Nederland.

Testfase H8.1 Nederland op stoom
In april was hoofdstuk 1 ‘Nederland op stoom’ gereed om in de praktijk te worden uitgeprobeerd. Dit eerste hoofdstuk voor groep 8 gaat over verschillende facetten van de 19e eeuw. Naast staatkundige ontwikkelingen (in 1815 krijgt Nederland de eerste koning: Willem I) is er volop aandacht voor de industrialisering, de kinderarbeid, de opkomst van de emancipatiebewegingen en de Schoolstrijd.

Praktijkervaring
Hoe de leerlingen het werken met Venster op Nederland in het algemeen, en in het bijzonder het werken over ‘Nederland op stoom’ ervaren hebben? Daarover hoeft de leraar die de conceptmaterialen heeft uitgeprobeerd, niet lang over na te denken. ‘Het spreekt ze geweldig aan’, vertelt hij. ‘Dit onderwijs is echt anders, dat vertelden leerlingen me toen ik er in de klas naar vroeg. Wat is er dan anders? zo wilde ik van hen weten. Je bent er helemaal mee bezig, zo vertelde een meisje. Een jongen merkte op dat hij de dingen goed leerde begrijpen. Ook de afwisseling van activiteiten spreekt ze erg aan.’ De leraar is niet zuinig met zijn complimenten. ‘De handleiding is goed doordacht en biedt een prima handvat om de lessen voor te bereiden en te geven. Ik vind het waardevol dat er tips worden gegeven om onderwerpen verder uit te werken. Mooi dat er gelegenheid is voor vakkenintegratie. Zo heb ik de verwerking van de opening van de eerste spoorrails op 18 september 1839 bij de tekenles laten uitvoeren.’ De leraar van groep 8 heeft nog maar één hoofdstuk gezien – en dat in een testversie. Maar hij weet het zeker: ‘Ook het deel voor groep 8 beloofd iets moois te worden!’

U wilt weten wat u met Venster op Nederland kunt? Laat u door ons informeren.

 

©Pieter Dirk Blom
Hits: 2335
Waardeer dit blogartikel:
0

In de voorgaande blogs heeft u kunnen lezen hoe Venster op Nederland door Edu-Sign Studio ontwikkeld wordt. Deze keer houden we u op de hoogte van de onwikkeling van de groepen 5, 7 en 8. U leest ook hoe samenwerking met musea kan leiden tot authentieke leerervaringen.

December 2012 is de inhoudelijke ontwikkeling van groep 7 afgerond. Daarmee is de periode van het onstaan van de Republiek, de Tachtigjarige oorlog tot en met de periode van de Franse tijd een feit. Een dynamische periode waarin zich grote ontwikkelingen voordeden die sterk bepalend zijn geweest voor hoe ons land er nu uitziet. Nu de ontwikkeling klaar is, wordt er hard gewerkt aan de vormgeving en opmaak en het klaarmaken van de proefdrukken. Het materiaal ziet er prachtig mooi uit. De mooie vensterplaten en illustraties, de foto's van authentieke object, het bronmateriaal, de levendige verhalen en de speelse verdiepende werkwijze staan garant voor eigentijds geschiedenisonderwijs.
De leerlingen op een van de testscholen verwoordden hun ervaringen zo:

'Dit is pas echt leuk onderwijs. Het is net of je er zelf bij bent. En wat ook mooi is, je kunt alle verhalen nog eens nalezen. Lekker spannend!'

Met de ontwikkeling van groep 5 en 8 is begonnen. Groep 5 is een overzichtsjaar. De kinderen beginnen in de eigen tijd en eindigen bij de Hunebedbouwers. De rode draad is hoe mensen in de verschillende perioden woonden. Het eerste hoofdstuk dat ontwikkeld en inmiddels getest wordt is 'Leven als een vorst'. In dit hoofdstuk staan paleis Het Loo en de geschiedenis van ons vorstenhuis centraal. Dankzij de geweldige medewerking van de educatieve dienst en afdeling beelddocumentatie beschikken we over bijzonder mooi en authentiek beeldmateriaal. We hopen uiteraard dat op deze manier de geschiedenis van paleis Het Loo voor kinderen tot leven komt en leraren en leerlingen motiveert om er zelf eens te gaan kijken. Zie ook paleis Het Loo.

Het volgende hoofdstuk dat ontwikkeld zal worden gaat over kastelen. Eveneens een prachtig onderwerp voor de leerlingen uit groep 5. Ook nu zijn we op zoek naar historische plaatsen en personen die kinderen duidelijk kunnen maken hoe het leven op een kasteel zich door de tijd ontwikkeld heeft.

Groep 8 begint met de Slag bij Waterloo. Napoleon ontsnapt uit gevangenschap en bezorgt de Europese landen opnieuw veel ongemak. Hoewel heftig, is het een gebeurtenis van korte duur. De leerlingen maken kennis met Koning Willem I, ook wel de koopman-koning genoemd. Ze leren hoe de economische ontwikkeling in ons land zich voltrekt. Groeiende welvaart en bittere armoede zijn ook in deze periode nog volop aan de orde. Ook de teleurstelling rond de Belgische opstand en de onrust in de kerk over de afscheiding staan in het eerste hoofdstuk centraal. Hoewel niet zo bekend, is ook deze periode een enerverende tijd. Het tijdperk van de Republiek ligt achter ons en de opbouw van het Koninkrijk der Nederlanden is begonnen. We heten u en de kinderen welkom in deze nieuwe periode en gaan op weg naar de nieuwste tijd.

 

 

...
©Bert Kalkman
Hits: 2002
Waardeer dit blogartikel:

Leerdagboeken vergroten betrokkenheid op het leerproces (1)

Het werken in leerdagboeken vergroot de collectieve en individuele betrokkenheid van leerlingen bij het leerproces. Dat is één van de uitkomsten van een onderzoek naar de waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool binnen exemplarische leeromgevingen. Het onderzoek naar de waardering van leerdagboeken is uitgevoerd door Pieter Dirk Blom in het kader van zijn masterthesis onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht. Lees in dit artikel een samenvatting van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek.

Vastleggen van het geleerde

Leerdagboeken worden in exemplarische leeromgevingen gebruikt als persoonlijk verzameldocument voor leerlingen om tijdens het leerproces een variatie aan zaken vast te leggen. Hierbij valt te denken aan het ordenen van gedachten, het
opschrijven van meningen, het maken van samenvattingen, het beantwoorden van kijkvragen, het schrijven van gedichten en verhalen en het maken van ontwerptekeningen en creatieve tekeningen.

Het vastleggen van het geleerde is voor het leerproces van groot belang. Simons (1999) noemt de aandacht voor het vastleggen van het geleerde zelfs een kwaliteitscriteria van een krachtige leeromgeving. In de literatuur wordt de persoonlijke en actieve verwerking van de leerstof breed onderkent (Lodewijks, 1993; Simons, 1999; Van der Maas, 2010).

Waardering voor het leerdagboek

Om welke redenen waarderen leraren het leerdagboek voor het leerproces van leerlingen? Deze vraag stond centraal tijdens de kwalitatieve interviews met vier leraren van een middelgrote expertschool voor exemplarisch onderwijs. Deze leraren bestrijken de groepen 3 tot en met 8 van het primair onderwijs.

...
©P.D. Blom
Hits: 2876
Waardeer dit blogartikel:

Posted door op in Algemeen

School of Senses

Stel: je hebt ooit lesgegeven, volgt de opleiding 'Master of Architecture' en ben behept met fascinaties voor licht, ruimtelijke ervaring en onderwijsvernieuwing. Als je dan leest: 'Onderwijs moet, waar mogelijk, niet beginnen in methodeboeken, maar met het waarnemen van verschijnselen', weet je ineens waar je op af wilt studeren.

Stel je een gebouw voor waarin de mogelijkheden om te leren, te ervaren, tot inzichten te komen voortdurend worden gestimuleerd. Een gebouw waarin leerlingen betrokken zijn, enthousiast en gemotiveerd. Een gebouw waarin de zintuigen worden aangesproken en waarin licht, materiaal en ruimte een grote rol speelt. Waarin ruimte is voor muziek en theater maar ook voor concentratie en stilte. Een gebouw waarin de natuur aanwezig is, waar water is en de ervaring van seizoenen. Een gebouw waarin de traditionele klaslokalen uit elkaar gewandeld zijn en getransformeerd tot verschillende laboratoria waartussen 'useless space' is, om te verwerken, elkaar te ontmoeten, te exposeren of voor functies die je niet van te voren had kunnen bedenken, maar die nooit kunnen in 'de school' omdat de ruimte beperkt en ook bepaald is.

Building

Stel je een gebouw voor waarin plekken zijn waar de leeromgeving in contact staat het publieke domein, bijvoorbeeld door expositieruimte en gedeeld ruimtegebruik. Een gebouw verankerd in- en interactief met historische stad en de buurt. Waarin ruimte is voor experiment. Kortom, een gebouw waarin de rijkdom van de wereld om ons heen weerklank vindt. Een gebouw van contrasten.

...
©Eef-Jan Boon
Hits: 2102
Waardeer dit blogartikel:

Educatie is de passie van Edu-Sign. Onze kennis over onderwijs dat werkt, hoe leraren meer uit hun onderwijs kunnen halen en  leerlingen met plezier met inhouden aan de slag gaan, zetten we direct om in educatieve producten. Dat doen we samen met vakmensen, leraren, leerlingen en uitgevers. Voor uitgeverij Groen Educatief en Driestar Educatief ontwikkelt Edu-Sign de methode Venster op Nederland

Venster op Nederland, brengt geschiedenis tot leven. Zo is recent de nieuwe methode voor geschiedenis aan leraren uit het primair onderwijs gepresenteerd. In deze bijdrage geven we een kijkje achter de schermen van de ontwikkeling en vertellen we over praktijkervaringen met het testmateriaal.

Geschiedenis moet leven! Het gaat immers over jezelf, je ouders, je opa en oma en de geschiedenis van ons land. Kinderen enthousiasmeren voor geschiedenis betekent hen als het ware in de wereld van toen brengen. De mensen, de gebeurtenissen, gebouwen, boeken, schilderijen etc. moeten tot leven komen. Wanneer je dit wilt, moet je leraren goed educatief materiaal in handen geven waarmee ze dit ook kunnen realiseren.

Met dit in het achterhoofd gaan historici en educatieve ontwikkelaars aan tafel. Heel intensief wordt een periode uit de geschiedenis geanalyseerd op inhoud en voor het onderwijs bruikbare gebeurtenissen. Daarna wordt een educatief raamwerk gemaakt voor een compleet hoofdstuk. Stap voor stap wordt dit educatieve raamwerk uitgewerkt. Omdat wij geschiedenis tot leven willen brengen, start tegelijkertijd met de uitwerking de speurtocht naar authentiek materiaal.
Er worden contacten gelegd met musea, universiteiten, archeologen, historici, archivarissen en fotografen. Veel van deze mensen zijn vaak blij verrast dat ze benaderd worden en hun kennis met ons kunnen delen. Zo komen we regelmatig aan uniek materiaal, dat in geen enkele andere methode voorkomt. Tijdens het ontwerpen houdt de historicus nauwkeurig de betrouwbaarheid in de gaten. Maar er is ook een schrijver aan het werk. Deze schrijft informatieve teksten, vertelschetsen en complete verhalen. Redacteuren begeleiden het hele proces, illustratoren maken prachtige illustraties en vormgevers geven uiteindelijk het hele product de mooie en onderscheidende look die Venster op Nederland nu heeft!

Maar voor het product er is, wordt er eerst getest. Al het materiaal is praktijkproef en wordt minstens in twee groepen getest. Zonder de medewerking van enthousiaste scholen en leraren zou dit niet gaan.

...
©B. Kalkman
Hits: 2401
Waardeer dit blogartikel:
0

Posted door op in Basisonderwijs

In een eerdere blog is aandacht besteed aan het project werken met Reken- en Taalmorgens. Nu vertelt Jacobien Deelen, bouwcoördinator groep 5-8 uit de praktijk hoe het project verlopen is.

Door Jacobien Deelen

Al zo’n vijf jaar zijn wij op de Rehobothschool bezig om ons te professionaliseren in het vormgeven van exemplarisch onderwijs op onze school. Exemplarisch onderwijs heeft ons veel gebracht! Het bracht ons en de kinderen diepgang, rust en verwondering. We kregen tijd en rust om stil te staan bij de dingen die er toe doen.

Langzaam maar zeker begonnen de verschillen tussen de exempels en de ‘gewone’ reken- en taallessen groter te worden. Steeds meer vroegen we ons af: hoe kunnen we de verworvenheden van exemplarisch onderwijs ook toepassen tijdens de reken- en taallessen? Zo ontstond het idee te gaan werken met reken- en taalmorgens. Eén morgen staat zo compleet in het teken van rekenen of taal en dat geeft ons de tijd om een onderwerp goed uit de werken en kansen de exemplarische manier van werken vorm te geven. Januari 2012 zijn we gestart met een proeftraject rondom taal- en rekenmorgens. We hebben vooraf goede begeleiding gekregen om het traject vorm te geven. We hebben het als heel waardevol ervaren om juist ook met elkaar na te denken over onze visie op exemplarisch onderwijs en hoe we die graag vertaald zouden zien tijdens de reken- en taalmorgens. Zo hadden we helder wanneer we het proeftraject als geslaagd zouden beschouwen en wanneer we het zouden moeten bijstellen.

We zijn gestart met rekenmorgens op de maandag en donderdag, en taalmorgens op de dinsdag en vrijdag. Iedere taalmorgen kent ook een zogenaamd rekenkwartiertje en iedere rekenmorgen een taalkwartiertje. De woensdag is een gewone lesdag. Tijdens het traject liepen we er tegenaan dat we als leerkrachten allemaal een andere beginsituatie hadden. Sommigen van ons werkten al lang met exemplarisch onderwijs, anderen waren nog maar kort bezig. Ook de ervaring in een bepaalde leergroep telt mee als je rekenen en taal op een heel andere manier moet gaan indelen in het rooster. Ook hadden we te maken met verschillende stijlen: de één gaat liefst gelijk van start en stelt later bij; een ander wilde graag eerst alles duidelijk hebben. Het visiedocument en de daaruit voortvloeiende checklist met aandachtspunten heeft ons geholpen om hier bovenuit te stijgen en met elkaar te praten over wat we écht wilden bereiken met de reken- en taalmorgens.

Verder zijn daarbij de scholingsmomenten en de momenten tijdens de bouwvergaderingen belangrijk geweest omdat we dan onze knelpunten en mooie momenten konden delen met elkaar en elkaar daarbij vervolgens verder konden helpen. Het was juist ook op die momenten fijn om input te krijgen van ouders en leerlingen. Ouders konden reageren via een invulformulier op de website of de leerkrachten mailen. Bert Kalkman is een dagdeel hier op school geweest om in gesprek te gaan met de kinderen uit groep 6, 7 en 8, waarbij hij hen op kindniveau de punten uit onze checklist voorlegde. We hebben ervaren dat de input van kinderen ons een duwtje in de rug gaf, ons verder hielp en van dingen bewust maakte waar we ons nog niet bewust van waren.

Samengevat gaven de kinderen ons terug dat ze nu meer tijd krijgen om zich de lesstof eigen te maken. Er is meer tijd en ruimte om elkaar te helpen (‘Wie anderen onderwijst, onderwijst zichzelf’). Dit traject heeft ons als bovenbouwteam niet alleen nieuwe mogelijkheden en ervaringen gebracht rondom exemplarisch onderwijs. Het heeft ons meer na leren denken over hoe onze kinderen leren, en wat wij belangrijk vinden om ze mee te geven. Wie je ook bent als leerkracht, op dit punt vinden we elkaar en kunnen we elkaar en onze kinderen naar een hoger plan tillen.

U bent geïnteresseerd geraakt en wilt meer weten over betekenisvol uw onderwijs organiseren? Neem dan contact met ons op.

©Jacobien Deelen
Hits: 2453
Waardeer dit blogartikel:
0

'Leerlingen kunnen niet meer leren, tegenwoordig vergeten ze alles behalve hun mobiel.' Zo spreken sommige leraren over hun leerlingen. Begrijpelijk? Wanneer we op ons in laten werken wat een inspanning het kan kosten om met bepaalde klassen, of leerlingen goed te schakelen, is het te begrijpen dat leraren zich soms aan deze uitspraak wagen. Maar spreken over wat leerlingen niet kunnen heeft ook geen effect. En dwang en drang toepassen om ze aan het 'leren' te krijgen werkt ook niet. Dat kost alleen maar ineffectieve energie. Wat te doen? Een paar praktische tips die praktijkproof zijn.

- Begin met de vraag stellen wat je zelf zou doen wanneer je als leerling je eigen les bij zou wonen?

- Stel bij iedere les de vraag naar de zin en betekenis voor leerlingen en hoe je hen dit kunt laten merken.

- Sommige inhouden zijn gewoon saai en functioneel. Zeg leerlingen dat dit er ook bij hoort en ga daarna positief aan het werk.

- Bedenk dat hoe je naar leerlingen kijkt alles bepalend is. Zie je ze als lastposten of als mensen in ontwikkeling?

...
©Bert Kalkman
Hits: 2317
Waardeer dit blogartikel:
0
Posted door op in Grote meesters

Kalkman, B. (2010). Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol idealen 4. In Artificium 1 (pp.4-8). Gouda: Driestar Educatief

Door zijn contacten aan de d'Ecole d'Humanité in Zwitserland, raakte Bert Kalkman geïnteresseerd in de reformpedagoog Paul Geheeb (1870-1961). Inmiddels schreef hij 4 artikelen over het leven van een wonderlijke pedagoog vol idealen. Geheeb pedagoog, dromer en idealist slaagt er met behulp van zijn Joodse vrouw Edith Cassirer in een eigen pedagogische leef- en leergemeenschap te stichten. Waar hij Zijn opvoedingsideaal het 'Werde der du bist' in praktijk brengt. Allereerst aan de Odenwaldschule in Duitsland en later aan de Ecole d'Humanité in Zwitserland. Als een van de weinige pedagogen verzet hij zich tegen de invloed van nazi's op het onderwijs en trekt de uiterste consequentie: emigratie naar Zwitserland. Door hoogtepunten en diepe dalen heen ontwikkelt Geheeb een school waar 'Erziehung zur Humanität' uitgangspunt is. Geheeb was een internationaal bekend pedagoog die in Nederland contacten had met Kees Boeke de leider van De Werkplaats in Bilthoven en de internationale school op landgoed Eerde in Ommen. In dit vierde en laatste artikel leest u hoe Geheeb na zijn emigratie uit Duitsland uiteindelijk in Zwitserland rust vindt om zijn ideaal 'Erziehung zur Humanität' te realiseren.

Download Paul Geheeb 4

 

©Bert Kalkman
Hits: 2887
Waardeer dit blogartikel:

Posted door op in Onderwijsontwikkeling

In de Edu-Sign Studio wordt momenteel voortvarend gewerkt aan de ontwikkeling en oplevering van Venster op Nederland, een nieuwe leerlijn geschiedenis voor het christelijk basisonderwijs. Deze leerlijn ontwikkelt Edu-Sign Studio in opdracht van uitgeverij Jongbloed (Heerenveen) en kenniscentrum Driestar Educatief (Gouda).
Het deel voor groep 6 ligt op de tekentafel, de eerste contouren voor groep 7 zijn geschetst. Van de vijf hoofdstukken voor groep 6 zijn de hoofdstukken over de prehistorie (‘Laat de stenen het maar vertellen’) en de Romeinen (‘Leven langs de Limes’) grotendeels afgerond. Of leerlingen nu als archeologen vondsten uit de prehistorie onderzoeken en interpreteren of dat ze plaatsen en wegen lokaliseren op een oude Romeinse wegenkaart, het onderscheidende concept van Venster op Nederland krijgt handen en voeten in de klassenpraktijk.
Behalve hoofdstukken over de prehistorie en de Romeinen zullen voor groep 6 onderwerpen als Willibrord en de komst van het christendom, de Middeleeuwse stad en de graventijd worden uitgewerkt. Momenteel wordt op twee scholen het hoofdstuk over de graventijd – met Floris V en Karel V als hoofdpersonen – getest. Omdat het onderwijs kwalitatief en praktijkproef lesmateriaal vraagt én verdient ontwikkelt Edu-Sign Studio alle producten in nauwe samenwerking met het onderwijswerkveld.

Hits: 2910
Waardeer dit blogartikel:

Scholen zijn dynamische organisaties. Leerlingen brengen leven in de brouwerij, leraren komen en gaan. Politieke en bestuurlijke besluiten hebben soms grote impact op het beleid. Het valt niet mee om de continuïteit vast te houden. Iets wat leidinggevenden en leraren ook weten. Maar hoe toch koers te houden en het eigen karakter van de school profiel te geven? Dat betekent allereerst werken aan een duidelijk pedagogisch profiel met een herkenbare didactische en organisatorische praktijk. Didactiek en organisatie zijn immers de zichtbare uiting van de pedagogische doelstellingen. Hoe sterker het pedagogisch concept de didactiek en organisatie aanstuurt hoe groter de kans dat de school bestand is tegen de discontinue invloeden van buiten. Wie niet het gevoel wil krijgen telkens opnieuw te moeten beginnen doet er goed aan te investeren in de ontwikkeling van de school als professionele pedagogische leergemeenschap. Een principe dat het beste van twee werelden combineert: professionals vanuit een pedagogische basis laten werken aan het creëren van een leergemeenschap. De basis ligt in de betekenis van het begrip professie. Een woord dat vroeger gebruikt werd wanneer iemand met overtuiging toetrad tot een kloosterorde. Na eerst postulant en novice te zijn geweest, werd je na het afleggen van een belijdenis of gelofte écht lid van de gemeenschap. Dat betekende jezelf houden aan de regels van de orde. Regels die zorgen voor continuïteit. Voor de school betekent dit werken aan de pedagogische regels, deze samen delen en uitwerken, nieuwe mensen daar op in werken en elkaar continu scherp houden op de uitvoering ervan. Zo worden identiteit, pedagogiek, didactiek, onderwijsinhouden en organisatie met elkaar verbonden. Deze aanpak garandeert een continue schoolontwikkeling en stimuleert de leraren als professionals te leren. Dan zijn ze daarin voorbeeldig voor elkaar en voor de leerlingen. Het effect? Een lerende gemeenschap!

Hits: 2783
Waardeer dit blogartikel:

Kalkman, B. (2009). Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol idealen 2. In Artificium 1 (pp.4-7). Gouda: Driestar Educatief.

Door zijn contacten aan de d'Ecole d'Humanité in Zwitserland, raakte Bert Kalkman geïnteresseerd in de reformpedagoog Paul Geheeb (1870-1961). Inmiddels schreef hij 4 artikelen over het leven van een wonderlijke pedagoog vol idealen. Geheeb pedagoog, dromer en idealist slaagt er met behulp van zijn Joodse vrouw Edith Cassirer in een eigen pedagogische leef- en leergemeenschap te stichten. Waar hij Zijn opvoedingsideaal het 'Werde der du bist' in praktijk brengt. Allereerst aan de Odenwaldschule in Duitsland en later aan de Ecole d'Humanité in Zwitserland. Als een van de weinige pedagogen verzet hij zich tegen de invloed van nazi's op het onderwijs en trekt de uiterste consequentie: emigratie naar Zwitserland. Door hoogtepunten en diepe dalen heen ontwikkelt Geheeb een school waar 'Erziehung zur Humanität' uitgangspunt is. Geheeb was een internationaal bekend pedagoog die in Nederland contacten had met Kees Boeke de leider van De Werkplaats in Bilthoven en de internationale school op landgoed Eerde in Ommen. In dit tweede artikel leest u Geheeb probeert een eigen schoolconcept vorm te geven.

Download artikel Paul Geheeb 2

©Bert Kalkman
Hits: 2343
Waardeer dit blogartikel:

Kalkman. B. (2008). Paul Geheeb, wonderlijke pedagoog vol  idealen 1. In Artificium 3 (pp.11-13). Gouda: Driestar Educatief.

Samenvatting

Door zijn contacten aan de d'Ecole d'Humanité in Zwitserland, raakte Bert Kalkman geïnteresseerd in de reformpedagoog Paul Geheeb (1870-1961). Inmiddels schreef hij 4 artikelen over het leven van een wonderlijke pedagoog vol idealen. Geheeb pedagoog, dromer en idealist slaagt er met behulp van zijn Joodse vrouw Edith Cassirer in een eigen pedagogische leef- en leergemeenschap te stichten. Waar hij Zijn opvoedingsideaal het 'Werde der du bist' in praktijk brengt. Allereerst aan de Odenwaldschule in Duitsland en later aan de Ecole d'Humanité in Zwitserland. Als een van de weinige pedagogen verzet hij zich tegen de invloed van nazi's op het onderwijs en trekt de uiterste consequentie: emigratie naar Zwitserland. Door hoogtepunten en diepe dalen heen ontwikkelt Geheeb een school waar 'Erziehung zur Humanität' uitgangspunt is. Geheeb was een internationaal bekend pedagoog die in Nederland contacten had met Kees Boeke de leider van De Werkplaats in Bilthoven en de internationale school op landgoed Eerde in Ommen. In dit eerste artikel maakt u kennis met de jonge en idealistische Geheeb.

Download artikel Paul Geheeb 1 

©Bert Kalkman
Hits: 2748
Waardeer dit blogartikel:

Posted door op in Basisonderwijs

 Op een van onze samenwerkingscholen draait vanaf januari 2012 een interessant project. Werken in grote betekenisvolle gehelen is het motto. De school wil af van versnippering en fragmentering van lesinhouden. Er gaat zoveel tijd verloren met leswisselen, boeken pakken, instructie geven enzovoorts. En wat te denken van de kinderen die iets langzamer op gang komen of meer degenen die meer zorg en aandacht nodig hebben. Als de lessen na 45-50 minuten voorbij zijn, is lang niet iedereen klaar en heeft lang niet iedereen de zorg en aandacht gehad die wenselijk is. Dat hebben we dus anders aangepakt vanaf januari. Reken- en taalmorgens heet ons project. Het voordeel? Dat is wat we momenteel onderzoeken. Observeren in de klas, leerlingen interviewen en de eerste resultaten? Leerlingen willen niet meer terug naar vroeger. 'We hebben nu tenminste tijd om ons werk af te maken. Je kunt ook veel beter samenwerken dan vroeger en de juf heeft alle tijd om je te helpen. En wat dacht u? Nu zijn we tenminste 's middags ook van rekenen en taal af. Daar werken we ook al met één vak per middag.' Lekker overzichtelijk toch als leraar en als kind. Waarom moeilijk doen als het ook anders kan? Gaat alles goed? Natuurlijk niet. Er zijn ook leerlingen die het lastig vinden. Zeker wanneer je een eigen of aangepast programma volgt, verdient het een goede afstemming met de leerkracht en de IB'er. Daar wordt nu aan gewerkt.

©Bert Kalkman
Hits: 2076
Waardeer dit blogartikel:

Posted door op in Voortgezet onderwijs

Meer aandacht voor identiteit

We prijzen ons gelukkig al jaren met een van de beste voorgezet onderwijs scholen van Nederland samen te werken. De BINAS vakgroep benaderde ons met de vraag om samen na te denken hoe de identiteit van de school beter zichtbaar kon worden binnen het natuurkunde onderwijs. Samen zijn we aan de slag gegaan met exemplarisch onderwijs. Een onderwijsconcept waarbij de inhoud van het vak en het vakmanschap van de leraar centraal gesteld wordt. Juist wanneer leerlingen de zin van de onderwijsinhouden begrijpen en het voor hen betekenis krijgt, raken ze gemotiveerd. Samen met de docenten werden onderwijsinhouden bedacht waarbij ogenschijnlijk kleine, voor de handliggende objecten centraal staan. Maar achter deze ogenschijnlijk simpele objecten gaan de echte vragen van de natuurkunde schuil. Door samen onderwijs te ontwerpen, ontstaan fascinerend mooi onderwijs. Leerlingen in VWO 5 die zelf de principes van geluid ontdekken aan een eenvoudige koffiemok of Havo 3 leerlingen die een uur lang geconcentreerd in de kring om een eenvoudige magneet staaf gebogen zitten. Het geheim van wat daar gebeurt? Een leerling verwoordde het zo: 'Nu mocht ik het in eigen woorden zeggen. De leraar zei niets voor, maar hielp me door z'n vragen juist verder. Daarom heb ik nu echt begrepen hoe dat zit met die veldlijnen bij magnetisme.' Op een natuurlijke manier leerlingen verwondering voor de schepping en de natuur bijbrengen was de opdracht van het college van bestuur aan de vakgroep. Daar zijn we met elkaar ruimschoots in geslaagd. 'Ik heb al veel gezien in m'n loopbaan zei een van de docenten. Het meeste komt en gaat. Maar deze aanpak is een blijver voor mij. Er is namelijk iets veranderd in m'n denken over leraarschap. Ik heb geleerd niet meer tussen m'n leerlingen de leerstof in te gaan staan.' Hoe het verder ging? Het curriculum veranderde langzaam maar zeker van inhoud. En... er kwamen collega's bij, een bioloog, een scheikundige en geschiedenisdocenten. Een illuster gezelschap met oog voor eigenheid en identiteit.

©Bert Kalkman
Hits: 2121
Waardeer dit blogartikel:
Posted door op in Pedagogisch denken en doen

Kalkman, B. (2011). Over opbrengsten gesproken. In Artificium special, Over opbrengsten gesproken!? (pp.14-29). Gouda: Driestar Educatief.

Samenvatting

Spreken over opbrengsten is 'hot'. Het is echter een eenzijdige en cijfermatige benadering van de pedagogische werkelijkheid. Daar komt bij dat sprake is van een grote mate van inconsistentie in begripshantering, ook door OC&W i.c. de inspectie van het onderwijs. Leerresultaten en opbrengsten worden willekeurig gebruikt en slechts economisch ingevuld. Dat leidt tot economisering van het pedagogisch domein, waardoor leraar zijn met hart ziel in de knel komt. Daarom stelt Bert voor het begrip opbrengsten te herdefiniëren, en de oorspronkelijke betekenis nieuw leven in te blazen. Opbrengst verwijst namelijk naar iets naar boven brengen of de oogst, de opbrengst van het land. En voor beide is inspanning nodig, maar anders en rijker dan de economische benadering die nu in Nederland de scholen beheerst.

Download hele artikel

©Bert Kalkman
Hits: 2928
Waardeer dit blogartikel:
Posted door op in Leren met inzicht en begrip

Kalkman, B. (2011). Leren. In P. Schalk (red.), Een leven lang leren. Heerenveen: Groen.

Samenvatting

Op verzoek van de RMU, een belangenorganisatie voor werknemers, werkgevers en zelfstandigen leverde Bert Kalkman het hoofdartikel voor de publicatie een Leven lang leren. Het doel van dit artikel is op toegankelijke wijze duidelijk te maken wat leren eigenlijk is. Het uitgangspunt van de bijdrage is dat leren voor iedereen uniek is en dat de wijze waarop mensen leren alles  te maken heeft met persoonlijke gaven en vermogens. Omdat leren uniek is, is het ook heel persoonlijk en hebben mensen veelal een eigen voorkeurstijl. Of mensen tot leren komen heeft alles te maken met het gegeven dat leren een emotioneel proces is. Je bent er zelf hele persoon bij betrokken. Daarbij zijn persoonlijke ervaringen met leren van invloed op de motivatie. Het artikel wordt afgesloten door leren niet in eerste instantie in te zetten in het kader van economisch gewin, maar vanuit de Joods christelijke traditie leren te benaderen vanuit de idee dat de levensweg de leerweg is.

Download hele artikel

©B. Kalkman
Hits: 2439
Waardeer dit blogartikel: