Inloggen

Passie voor onderwijs

pedagogiek | onderwijskunde | entrepeneur | praktijkonderzoek | verantwoordelijke en leefbare samenleving | professionele ontwikkeling van (school)organisaties | innovatieve leeromgevingen | meer aan minder leren | strategisch beleid uitdenken en realiseren

Leerdagboeken vergroten betrokkenheid op het leerproces (2)

Posted door op in Leren met inzicht en begrip
  • Font size: Larger Smaller
  • Hits: 2854
  • 0 reacties
  • Abonneer op updates
  • Afdrukken

Schrijven als leerproces
Leerdagboeken worden in exemplarische leeromgevingen gebruikt als persoonlijk verzameldocument voor leerlingen om tijdens het leerproces een variatie aan zaken vast te leggen. Hierbij valt te denken aan het ordenen van gedachten, het opschrijven van meningen, het maken van samenvattingen, het beantwoorden van kijkvragen, het schrijven van gedichten en verhalen en het maken van ontwerptekeningen en creatieve tekeningen. Zoals in het vorige artikel is beschreven is het vastleggen van het geleerde voor het leerproces van groot belang. In de context van het leerdagboek en de Learning Journal (Moon, 2006) verdient het ‘schrijven als leerproces’ bijzondere aandacht.

Wie schrijft die blijft
Eén van de aspecten van dit leerproces is dat bij het schrijven in het leerdagboek de lesstof herhaald wordt overdacht, in eigen bewoordingen wordt geformuleerd en op de lesstof vanuit een persoonlijk perspectief wordt gereflecteerd. Uit onderzoek onder 217 leerlingen van groep 3 tot en met groep 8 blijkt dat een meerderheid (62%) deze activering van het denkproces door schrijven onderkent. De leerlingen geven aan dat ze merken dat het vastleggen in het leerdagboek hen helpt om de belangrijkste dingen van de les beter te onthouden.

Begrip neemt toe
Het gegeven dat door het schrijfproces het denken van en begrijpen door leerlingen groeit, wordt in tal van publicaties onderkend. Interessant is bijvoorbeeld datgene wat Woolfolk, Hughes en Walkup (2008) schrijven over de stimulansen voor diepe verwerking van de lesstof. De diepe verwerking van de lesstof wordt volgens deze auteurs vooral gestimuleerd door het beschrijven van informatie in eigen woorden, het leggen van verbanden en het structureren van inhouden. En dat is precies wat bij het werken met leerdagboeken plaatsvindt. Waardering voor het leerdagboek. De leerlingen die met het onderzoek hebben meegedaan onderkennen dus de meerwaarde van het leerdagboek voor hun leerproces.

Mening
Wat betreft het werken in het leerdagboek zelf hebben ze ook een duidelijke mening. Schrijfopdrachten vinden vooral jongens niet leuk. De meisjes zijn iets positiever. Het niet leuk vinden om in het leerdagboek te schrijven kan mede veroorzaakt worden door het gegeven dat veel leerlingen schrijfopdrachten als moeilijk ervaren.

Uitdaging
Het is voor de ontwikkeling van leerdagboeken in de (nabije) toekomst de uitdaging om zodanige ondersteuning en structuur te bieden dat kinderen in hun schrijfproces worden begeleid, zich meer competent gaan voelen en daarmee het schrijven positiever gaan waarderen (Boeckaerts, 2005). De leerlingen geven aan dat ze meer plezier beleven aan het tekenen en het knippen/plakken in het leerdagboek. Wat betreft tekenopdrachten is voor leerlingen van groep 5 tot en met 8 onderscheid gemaakt tussen het maken van een creatieve en technische tekening. Het maken van een creatieve tekening als een schilderij kan gemiddeld genomen op meer sympathie rekenen dan het maken van een technische tekening.

Het uitgevoerde onderzoek laat zien dat leraren en leerlingen het leerdagboek zien als een waardevolle educatieve tool. Om deze reden noemde één van de leraren het leerdagboek dan ook ‘één van de onmisbare pijlers van onderwijs met diepgang en betrokkenheid’.

N.a.v.: Blom, P.D. (2012). De waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool in exemplarische leeromgevingen. Masterthesis onderwijskunde, Universiteit Utrecht.

Literatuur
Boekaerts, M. (2005). Motivation to learn. Educational Practices 10. Geneva: UNESCO International Bureau of Education. Gevonden op 12 november 2012, op http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/archive/publications/EducationalPracticesSeriesPdf/prac10e.pdf

Moon, J.A. (2006). Learning Journals. A handbook for reflective
practice and professional development. London/New York: RoutledgeFalmer.

Woolfolk,
A., Hughes, M. & Walkup, V. (2008). Psychology in Education. Harlow:
Pearson Education.

 

©Pieter Dirk Blom
Waardeer dit blogartikel:

Bert is pedagoog en onderwijskundige. Zijn motto is 'leren met inzicht en begrip voor iedereen.' Wekelijks werkt hij met leidinggevenden, lerarenopleiders, leraren en leerlingen in primair-, voortgezet-en hoger onderwijs. Daarvoor was hij leraar, lerarenopleider, adviseur, directeur en lector in het hoger onderwijs. Sinds 2012 is hij eigenaar van Edu-Sign en richt hij zich op duurzame kwaliteitsverbetering van het onderwijs.

Reacties

  • Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft

Laat uw reactie achter

Gast vrijdag 18 januari 2019