Inloggen

Passie voor onderwijs

pedagogiek | onderwijskunde | entrepeneur | praktijkonderzoek | verantwoordelijke en leefbare samenleving | professionele ontwikkeling van (school)organisaties | innovatieve leeromgevingen | meer aan minder leren | strategisch beleid uitdenken en realiseren

Leerdagboeken verdiepen leerproces

Posted door op in Leren met inzicht en begrip
  • Font size: Larger Smaller
  • Hits: 2977
  • 0 reacties
  • Abonneer op updates
  • Afdrukken

Leerdagboeken vergroten betrokkenheid op het leerproces (1)

Het werken in leerdagboeken vergroot de collectieve en individuele betrokkenheid van leerlingen bij het leerproces. Dat is één van de uitkomsten van een onderzoek naar de waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool binnen exemplarische leeromgevingen. Het onderzoek naar de waardering van leerdagboeken is uitgevoerd door Pieter Dirk Blom in het kader van zijn masterthesis onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht. Lees in dit artikel een samenvatting van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek.

Vastleggen van het geleerde

Leerdagboeken worden in exemplarische leeromgevingen gebruikt als persoonlijk verzameldocument voor leerlingen om tijdens het leerproces een variatie aan zaken vast te leggen. Hierbij valt te denken aan het ordenen van gedachten, het
opschrijven van meningen, het maken van samenvattingen, het beantwoorden van kijkvragen, het schrijven van gedichten en verhalen en het maken van ontwerptekeningen en creatieve tekeningen.

Het vastleggen van het geleerde is voor het leerproces van groot belang. Simons (1999) noemt de aandacht voor het vastleggen van het geleerde zelfs een kwaliteitscriteria van een krachtige leeromgeving. In de literatuur wordt de persoonlijke en actieve verwerking van de leerstof breed onderkent (Lodewijks, 1993; Simons, 1999; Van der Maas, 2010).

Waardering voor het leerdagboek

Om welke redenen waarderen leraren het leerdagboek voor het leerproces van leerlingen? Deze vraag stond centraal tijdens de kwalitatieve interviews met vier leraren van een middelgrote expertschool voor exemplarisch onderwijs. Deze leraren bestrijken de groepen 3 tot en met 8 van het primair onderwijs.

In de opvattingen van de leraren over de bijdrage van het leerdagboek aan leerprocessen van leerlingen zijn acht gedeelde aspecten te onderscheiden. Het leerdagboek vergroot de betrokkenheid van leerlingen op het leerproces. Ook stimuleert het verwoording van gedachten, zelfstandig denken en cognitieve verwerking van de leerstof. Tevens verpersoonlijkt en verdiept het leerdagboek leerproces. Ook het tussentijds vastleggen van het leerprocessen wordt als waardevol beschouwt. Het vastleggen in het leerdagboek zien de leraren als een specifiek leermoment.

Onderstreping van de waarde van het leerdagboek

Het is interessant dat de opvattingen van leraren over de bijdrage van het leerdagboek aan het leerproces van leerlingen nauw aansluiten bij het concept van het zogenoemde Learning Journal (uitgebreid beschreven in Moon, 2006). De gunstige condities voor leren die het Learning Journal creëert onderstrepen de waarde van het leerdagboek voor het leerproces in exemplarische leeromgevingen. Deze gunstige condities zijn onder meer het vertragen van het leertempo, het verhogen van eigenaarschap van leren, de erkenning van de rol van emotie in leren, het bevorderen van metacognitie, het versterken van leren door het, het personaliseren van leren, het verdiepen van de kwaliteit van leren en het integreren van de lesstof.

Het leerdagboek is als educatieve tool een gereedschap en instrument wat fundamenteel bijdraagt aan onderwijs met diepgang en betrokkenheid. Dat leerlingen dit ook zo ervaren leest u in de volgende nieuwsbrief.

N.a.v.:

Blom, P.D. (2012). De waardering van leraren en leerlingen voor het leerdagboek als educatieve tool in exemplarische leeromgevingen. Masterthesis onderwijskunde, Universiteit Utrecht.

Literatuur

Lodewijks, J.G.L.C. (1993). De kick van het kunnen: over arrangement en engagement bij het leren. Inaugurele rede katholieke Universiteit Brabant. Tilburg: MesoConsult.

Maas, M. van der (2010). Een effectieve leeromgeving in het primair en voortgezet onderwijs.
Onderzoeksrapportage Inrichten leeromgevingen PO en VO 2008-2010. 's-Hertogenbosch: KPC groep.

Moon, J.A. (2006). Learning Journals. A handbook for reflective practice and professional development. London/New York: RoutledgeFalmer.

Simons, P.R.J. (1999). Krachtige leeromgevingen. In Gids voor onderwijsmanagement (pp. 1-11). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.

©P.D. Blom
Waardeer dit blogartikel:

Bert is pedagoog en onderwijskundige. Zijn motto is 'leren met inzicht en begrip voor iedereen.' Wekelijks werkt hij met leidinggevenden, lerarenopleiders, leraren en leerlingen in primair-, voortgezet-en hoger onderwijs. Daarvoor was hij leraar, lerarenopleider, adviseur, directeur en lector in het hoger onderwijs. Sinds 2012 is hij eigenaar van Edu-Sign en richt hij zich op duurzame kwaliteitsverbetering van het onderwijs.

Reacties

  • Er zijn nog geen reacties gegeven. Wees de eerste die een reactie geeft

Laat uw reactie achter

Gast woensdag 20 maart 2019